Is glasvezel een zeepbel die dreigt uiteen te spatten?

In dit artikel:

De ACM heeft de voorgenomen overname van ongeveer 200.000 glasvezelaansluitingen van DELTA Fiber door Glaspoort (een KPN-dochter) geblokkeerd. De toezichthouder wil zo voorkomen dat KPN via gefaseerde, kleinschalige overnames stiekem te veel marktmacht vergaart. Voor KPN betekent het besluit dat de route naar zijn doel — rond 85 procent van de adressen op glasvezel in 2030 — niet langer via overnames loopt, maar vooral via eigen aanleg.

Dat heeft grote gevolgen voor gebieden waar al glasvezel of kabel ligt (zoals het netwerk van VodafoneZiggo/Ziggo). Volgens een ACM‑studie heeft een partij 30–50 procent van de aansluitingen nodig om rendabel uit te rollen. Als meerdere aanbieders tegelijk gaan graven ontstaan vaak twee of zelfs drie infrastructuren naast elkaar, waardoor geen van hen voldoende klanten bereikt. In de sector wordt zo’n dubbel netwerk openlijk bestempeld als “kapitaalvernietiging”.

Financieel is overbouw kostbaar: een nieuwe aansluiting kan al snel enkele honderden tot meer dan duizend euro per adres kosten, en prijzen stijgen door hogere lonen en materiaalkosten. Als een tweede glasnet half gevuld moet worden terugverdiend, liggen hogere tarieven voor de hand — precies wat het ACM‑verbod oorspronkelijk wilde voorkomen. Zonder alternatief centraal beleid bestaat het risico dat rendement uitblijft, investeerders afhaken en consumenten uiteindelijk de rekening betalen.

De markt verkeert dus niet in een zeepbel — glasvezel blijft technisch toekomstvast en het aantal actieve aansluitingen groeit — maar het economische fundament knelt. Mogelijke uitwegen zijn een beroepsprocedure van Glaspoort tegen het ACM‑besluit of dat KPN haar ambitie voor 2030 bijstelt. Zonder aanpassingen blijft de keus voor KPN: duur en ingrijpend graven of het accepteren van beperktere marktaandeelgroei.