Versnippering is juist redding: alles bij één aanbieder maakt sport kijken onbetaalbaar

In dit artikel:

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) onderzoekt de voorgenomen overname van Viaplay Nederland door Videoland, onderdeel van DPG Media. De concentratiemelding werd op 27 augustus gepubliceerd; belanghebbenden kregen zeven dagen om te reageren. Als de deal doorgaat, wil DPG Media de sportrechten en programmering van Viaplay onderbrengen bij Videoland. Het gaat onder meer om Formule 1, de Engelse Premier League en PDC-darts. Videoland bezit zelf momenteel nauwelijks grote sportrechten in Nederland.

Voor kijkers klinkt één dienst met veel sport aantrekkelijk, omdat zij niet langer meerdere apps en abonnementen nodig hebben. Zo’n bundeling kan echter ook leiden tot hogere prijzen. Een aanbieder die veel exclusieve rechten koopt, moet niet alleen de rechten zelf terugverdienen, maar ook kosten voor productie, distributie en techniek. Abonnees betalen bovendien indirect mee aan sporten die zij niet bekijken. Dat beperkt de keuzevrijheid die streaming juist biedt, zoals het tijdelijk aan- of uitzetten van diensten.

Sportrechten worden doorgaans verdeeld over landen, perioden en verschillende pakketten. Zo verkocht de Premier League in het Verenigd Koninkrijk de rechten voor 2025/2026 tot en met 2028/2029 in vijf pakketten, waarbij geen enkele partij alles mocht kopen. Ook in Nederland zijn de bedragen hoog: voor de Eredivisie-rechten van 2025 tot 2030 wordt ongeveer 750 miljoen euro genoemd. De Champions League, Europa League en Conference League zijn tot en met 2030/2031 exclusief bij Ziggo Sport te zien. Daar komen rechten voor onder meer wielrennen, schaatsen, tennis en autosport nog bij.

De Verenigde Staten laten zien dat één grote sportdienst niet automatisch alle sport bevat. ESPN Unlimited kost daar 29,99 dollar per maand en biedt tienduizenden live-evenementen, maar populaire rechten zijn verdeeld over meerdere mediabedrijven. Ook Viaplay verhoogde zijn Nederlandse maandprijs sinds de start in 2022 van 13,99 naar 21,99 euro voor een maandelijks opzegbaar abonnement zonder advertenties. Een losse wedstrijd als FC Sion–Ajax werd bij Talpa-dienst KIJK aangeboden voor 4,99 euro, als voorbeeld van een alternatief voor een volledig abonnement.

Toezichthouders letten daarom op de machtsconcentratie die ontstaat wanneer veel rechten bij één aanbieder terechtkomen. De ACM moet vaststellen of Videoland uitsluitende zeggenschap over Viaplay Nederland mag verkrijgen. Bestaande regels voorkomen bovendien dat bepaalde grote evenementen volledig achter een betaalmuur verdwijnen. Zo moeten onder meer het mannen-WK en -EK voetbal rechtstreeks via een open televisiekanaal beschikbaar zijn. De evenementenlijst heeft volgens eerder onderzoek ook een prijsdempend effect.

Een centraal sportplatform brengt daarnaast technische risico’s met zich mee. Gelijktijdige topwedstrijden kunnen grote pieken in het internetverkeer veroorzaken; bij een storing worden dan meteen veel kijkers getroffen. Versnipperde abonnementen zijn duur en omslachtig, maar geven consumenten wel de mogelijkheid om per sport te kiezen en diensten tijdelijk op te zeggen. Eén totaalpakket maakt het gemak groter, maar kan door de hoge rechtenkosten en geringere concurrentie juist tot een hogere rekening leiden.